Gia Tộc Hứa Bôn Hỏa 許本華 (Phần 3)

Gia Tộc Hứa Bôn Hỏa 許本華 (Phần 3)


7- HUỲNH GIA MỘ VIÊN

Năm 1901, ông bà Huỳnh Văn Hoa mất, được an táng ở Tuyền Châu. Lúc bấy giờ, tiếng tăm của nhà cự phú đã lan xa ngoài lãnh thổ Nam kỳ nên bọn trộm mộ đã vài lần “viếng thăm” nơi yên nghỉ của Chú Hỏa. Các “Mô Kim hiệu úy”[12] đã không tìm được gì, bởi Jean Baptiste Hui Bon Hoa vốn theo tín ngưỡng Công giáo nên không theo phong tục tùy táng của cải của người Trung Hoa. Anh trai Tàu năm xưa đến Annam với đôi bàn tay trắng, đến chót đời cũng trắng hai tay khiêm nhường về với Chúa. Ba anh em Huỳnh Trọng từ đó không còn ý định gửi nắm xương tàn của mình về cố quốc nữa.

Mộ Huỳnh Trọng Huấn
Mộ Huỳnh Trọng Huấn

Năm 1934, Trọng Tán mất. Trọng Huấn chọn một khu đất thuộc Thủ Đức để làm mộ địa cho toàn gia tộc và an táng em mình ở đó. Khu mộ này qua đến thời Đệ Nhất Cộng Hòa được phân địa giới hành chánh thuộc quận Dĩ An, tỉnh Biên Hòa, và được dân Biên Hòa gọi là “Mộ Chú Hỏa”. Khu đất nằm trên đồi cao, đoạn dốc chỗ đó cũng được gọi “Dốc Chú Hỏa”. Cách gọi tắt này khiến nhiều người lầm tưởng đó là mộ riêng của Huỳnh Trọng Huấn, nhưng đây thật ra là nghĩa địa của cả gia tộc Hui-Bon-Hoa. “Huỳnh gia mộ viên” là một công trình liên hoàn, bố trí trên diện tích hơn 5ha, với đầy đủ các kiến trúc tiêu biểu của một nghĩa trang Phúc Kiến, có cổng chính, miếu Thổ thần, nghĩa từ, nhà bia.

Năm 1951, Trọng Huấn; rồi 1961 đến Trọng Bình lần lượt được an táng nơi đây. Nằm riêng biệt trên ngọn đồi cao nhất ở trung tâm mộ viên là 3 ngôi mộ của anh em Huỳnh Trọng. Mộ phần ba đại phú hào y hệt những ngôi mộ bình thường khác của người Tàu, chỉ khác ở chỗ: văn bia và toàn bộ điêu khắc ở đây đều do các thợ bậc thầy được mời từ bên Tàu qua. Hai trụ đá trước mộ Trọng Huấn là đôi liễn:

友于兄弟 Hữu vu huynh đệ
卜共山邱 Bốc cộng sơn khâu

(Anh em hòa thuận/ Chọn chung đồi núi – Câu “Hữu vu huynh đệ” là thành ngữ xuất xứ trong Kinh Thư, thiên Quân Trần, ý nói người bạn đầu tiên trong đời mỗi người chính là anh em của mình).

Tính đến 1975, tổng cộng có tám người thuộc gia tộc Hui-Bon-Hoa (kể cả ba anh em Huấn-Tán-Bình) được chôn cất ở đây[13].

Sau 1975, trước khi rời Việt Nam không hẹn ngày trở lại, gia tộc Hui-Bon-Hoa cấp cho người chăm sóc Huỳnh gia mộ viên một số vốn để đảm bảo người này vẫn tiếp tục nhiệm vụ của mình. Những năm cuối thập niên 90, con trai người thủ mộ đó (được biết tên là Lương) mạo nhận mình là con cháu Chú Hỏa, thông đồng với chính quyền địa phương xà xẻo khu mộ của dòng họ Hui-Bon-Hoa, cắt đất bán cho người ngoài vào đó xây dựng thổ cư. Từ 1999, Dĩ An được chuyển giao cho tỉnh Bình Dương. Trải nhiều lần xáo trộn hành chánh, người xâm phạm ngày càng đông, đến nay thì khu mộ viên này đã thành một mê cung, nếu không có người hướng dẫn thì không tài nào tìm được nơi yên nghỉ của ba anh em Huỳnh Trọng.

8- ĐÁNH ĐUỔI TƯ SẢN NGOẠI BANG

Những năm cuối đời, Huỳnh Trọng Bình giao mọi việc kinh doanh cho Huỳnh Khánh Mi 黃慶楣 (con trai thứ ba của Huỳnh Trọng Huấn), đây cũng là người cuối cùng thừa kế danh hiệu “Chú Hỏa”.

Bảo sanh viện Đông Dương, 1937
Bảo sanh viện Đông Dương, 1937

Kể từ sau Đệ nhất Thế chiến, Huỳnh Vinh Viễn đường trở thành “Vua bất động sản” không chỉ ở miền Nam Việt Nam mà cả ở Hồng Kông, Hạ Môn, Đài Loan, Thượng Hải; thậm chí cũng có sản nghiệp ở cả Anh, Pháp. Đó không phải việc sức một người có thể làm được, mà của toàn gia tộc chung vai gánh vác.

Người sống trong Huỳnh Vinh Viễn đường phải theo gia pháp rất nghiêm. Trai cưới vợ được cấp một nhà lầu 2 tầng cộng 40.000 franc làm vốn, gái lấy chồng được hồi môn một nhà trệt và 20.000 franc (không rõ thời điểm cụ thể, chỉ biết so với bậc lương cao nhất của một công chức người Pháp vào lúc ấy là 8.000 franc/tháng), sau đó tuyệt đối không được can dự gì vào khối tài sản của gia tộc. Ngoài ra, con cháu trong họ được cấp toàn bộ học phí cho đến thành tài. Sau khi ra trường, tùy theo ngành nghề đã học, họ đều được đặt vào vị trí thích hợp để phục vụ cho công ty của gia tộc, lương thưởng theo năng lực cá nhân. Ngay từ ấu thơ, các mãnh hổ Hui-Bon-Hoa đã được dạy rằng nếu không tìm được một chỗ đứng trong công ty của gia tộc mình là sự sỉ nhục lớn.

Vì thỉnh thoảng vẫn có người tự nhận mình là dòng dõi Chú Hỏa, ở đây xin gợi ý vài điểm để kiểm chứng hậu duệ Hui-Bon-Hoa chánh hiệu:

– Phải biết đọc và viết chữ Tàu, con cháu Hui-Bon-Hoa tuyệt đối không có hạng thất học và vong bản.
– Phải theo Công giáo, đây là lẽ tất nhiên không cần bàn cãi và cũng không được phép có lựa chọn khác.
– Ngoài họ Huỳnh, còn phải có chữ lót trùng với bài Phả tự thi do Huỳnh Trọng Huấn đặt.
– Không thể có quốc tịch Việt Nam, vì gia tộc Hui-Bon-Hoa tuyệt đối không để lại giọt máu nào rơi rớt ở mảnh đất này, toàn bộ người của dòng họ này đã cuốn nóp cút khỏi xứ này từ sau 1975.

Từ 1955, Công ty địa ốc Hui-Bon-Hoa đã được Huỳnh Trọng Bình chuyển trụ sở chính qua Paris, chính sách buộc Hoa kiều nhập Việt tịch của Tổng thống Ngô Đình Diệm[14] do đó không hề ảnh hưởng đến dòng họ Pháp kiều này. Tuy vậy, sản nghiệp chính của họ vẫn là ở miền Nam Việt Nam.

Giữa năm 1974, tình hình miền Nam không mấy lạc quan, Huỳnh Khánh Mi cho ngưng mọi hoạt động ở Việt Nam, phần lớn người trong gia tộc được thu xếp cho ra các chi nhánh ở nước ngoài.

Một dãy nhà trong hẻm 158 Nguyễn Công Trứ (Quận I, Sài Gòn) do Công ty Hui Bon Hoa xây dựng thuở xưa nay vẫn sử dụng tốt
Một dãy nhà trong hẻm 158 Nguyễn Công Trứ (Quận I, Sài Gòn) do Công ty Hui Bon Hoa xây dựng thuở xưa nay vẫn sử dụng tốt

30-4-1975, đoàn quân cờ đỏ sao vàng tiến vào Sài Gòn. Khu dinh thự Huỳnh Vinh Viễn đường ở đường Phó Đức Chính được trưng dụng làm tổng hành dinh của Bộ tư lệnh Quân khu 7 Việt cộng, gia quyến của Chú Hỏa được nhồi nhét dồn lên tầng trên cùng. Toàn bộ đồ cổ ngoạn trong khu dinh thự tư nhân này lập tức được hàng đoàn xe GMC đến dọn dẹp bằng sạch, với lý do để rộng chỗ cho Bộ tư lệnh làm việc.

Chưa hết, vài hôm sau, một cuộc đấu tố được phát động, Công đoàn tố cáo những tội ác của gia tộc Hui-Bon-Hoa đối với nhân dân: bóc lột công nhân, gian lận thuế má, chuyển nhượng nhà cửa phi pháp, cho thuê nhà và cầm đồ với giá cắt cổ, kỳ thị và áp bức nhân công người Việt… Huỳnh Khánh Mi cùng khoảng 10 người khác của gia tộc Hui-Bon-Hoa liền bị tống giam, toàn bộ sản nghiệp của dòng họ này bị tịch thu. Ước tính tổng tài sản của dòng họ Hui-Bon-Hoa không kể bất động sản (và cả đồ cổ bị chở đi trước đó) là 80 tỷ tiền Việt Nam Cộng Hòa, tương đương 32 triệu Mỹ kim vào thời điểm đó[15].

Cộng quân bắt giam, nói là nhằm truy cứu những tội ác của họ, nhưng thật ra là để điều tra những những bất động sản mà chúng chưa nắm được. Hơn ba tháng sau, Huỳnh Khánh Mi mới được thả (ông kiên quyết đòi mình phải là người sau cùng của gia tộc ra khỏi nhà giam). Chưa đầy một tuần sau, toàn thể gia tộc Hui-Bon-Hoa ra sân bay rời Việt Nam, hành trang cực kỳ gọn nhẹ của họ được công an Việt Nam xốc tung lên để tìm châu báu lần cuối. Quân chó má tham lam vô độ vui mừng hơn trúng số vì đã lột sạch được một nhà tư sản, nhưng chúng không thể ngờ là chúng đã lỡ mất cơ hội thu phục tiềm lực quý giá nhất để kiến thiết một quốc gia: sự ủng hộ của Hoa kiều trên thế giới.

1986, chính phủ Cộng hòa Pháp đền bù cho những tổn thất mà công dân của họ đã phải gánh chịu trong chiến tranh Việt Nam, gia tộc Hui-Bon-Hoa được một khoản không nhỏ, nhưng chẳng thấm vào đâu so với những gì đã bị tước đoạt.

1987, “Nhà Chú Hỏa” được dùng làm Bảo tàng Mỹ thuật. 1992, Bảo tàng chính thức khai trương. Tháng 7-2006, lần đầu tiên, một vài thành viên thuộc hàng chữ Nguyên và chữ Tích (thế hệ thứ ba và thứ tư) của gia tộc Hui-Bon-Hoa từ Pháp đến Sài Gòn tìm thăm vết tích cũ của tiền nhân. Ở Bảo tàng Mỹ thuật, họ được ngắm nhìn một phần cổ ngoạn của nhà họ khi xưa. Bà Nguyễn Thị Đức, Giám đốc Bảo tàng tiếp đón họ, sau đó bà này cho báo giới biết: các thành viên của gia tộc Hui-Bon-Hoa đã vui mừng nói rằng được trở thành Bảo tàng là “sự thay đổi tốt nhất” cho ngôi nhà của họ. Thế sự đảo điên, những kẻ bị tước đoạt giờ đây thành ra phải tri ân quân giặc cướp vì chúng đã “bảo quản” của cải giúp mình!


9- NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA GIA TỘC HUI-BON-HOA CHO MIỀN NAM VIỆT NAM

Triết lý kinh doanh của nhà Hui-Bon-Hoa là lợi nhuận thu được từ cộng đồng phải được dùng để phục vụ trở lại cho cộng đồng, nâng cao phúc lợi xã hội. “Chú Hỏa” được khắp miền Nam nhớ đến không phải vì tài sản kếch sù, mà vì những đóng góp của “Chú”. Không tài nào thống kê được cụ thể có bao nhiêu ngôi nhà do Công ty địa ốc Hui-Bon-Hoa xây dựng cho dân nghèo thuê với giá rẻ. Ngót trăm năm đã trôi qua, đến nay người ta vẫn còn có thể nhiều lần bắt gặp không chỉ ở Sài Gòn, Gia Định, Chợ Lớn, mà cả ở miệt Lục tỉnh, những dãy nhà liền kề nhau rất đặc trưng kiểu “Chú Hỏa”. Những người dân nghèo bất kể Tàu, Việt, đều có thể tìm đến Công ty Hui-Bon-Hoa để thuê hoặc mua trả góp một ngôi nhà khang trang đủ tiện nghi gia đình và phù hợp với túi tiền của mình.

Khách sạn Majestic, 1925
Khách sạn Majestic, 1925

Nhiều công trình lớn do họ xây dựng đến nay vẫn phát huy công năng. Hạng mục này không cần phải kể nhiều, chỉ xin tùy tiện điểm qua vài công trình quan trọng: Phước Thiện y viện (Huỳnh Trọng Tán xây năm 1909, nay là Bệnh viện Nguyễn Trãi), Chẩn y viện (Huỳnh Trọng Huấn xây năm 1937 – nay là Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn), Bảo sanh viện Đông Dương (1937 – nay là Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ), chùa Phụng Sơn (Huỳnh Trọng Bình xây năm 1949 – số 338-340 Nguyễn Công Trứ, Quận I), chùa Kỳ Viên (năm 1949 – số 610 Nguyễn Đình Chiểu, Phường 3, Quận 3), Thành Chí học hiệu (Huỳnh Khánh Mi xây, nay là Trường THCS Minh Đức – số 75 Nguyễn Thái Học, Phường Cầu Ông Lãnh, Quận I)…

Từ thời Pháp thuộc, khi Huỳnh Trọng Tán mất (1937), để vinh danh gia tộc Chú Hỏa, chính quyền thực dân đã đặt tên cho con đường nối liền Saigon với Cholon là Đại lộ Hui Bon Hoa (Boulevard Hui Bon Hoa), chính là đường Lý Thái Tổ ở Quận 10 ngày nay.

* * *

Hơn trăm năm trước (1865), một chàng trai đi thuyền từ Phúc Kiến đến Saigon kiếm kế sinh nhai. Chàng trai ấy đã cùng mấy đời con cháu mình góp phần xây dựng Nam kỳ thành xứ phồn vinh. 110 năm sau đó, Việt cộng có công lớn đánh đuổi gia tộc này biến mất khỏi miền Nam để giúp bảo quản sản nghiệp cho người ta. Lịch sử của dòng họ này từ đó đến nay vẫn được Cộng quân xuyên tạc hoặc cố tình dìm vào quên lãng hòng che giấu bản chất thảo khấu của chế độ. Dù sao, dòng họ Hui-Bon-Hoa vẫn nhất định sẽ còn tồn tại và phát triển dài dài, ít nhất cũng lâu hơn bọn Cộng.


_______

[12] Mô Kim hiệu úy: tương truyền đời Tam quốc, Tào Tháo thành lập một đội quân đặc biệt chuyên khai quật các lăng mộ đế vương, chỉ huy đội quân này được phong chức Mô Kim hiệu úy (quan hiệu úy mò vàng). Danh từ này sau đó được người Tàu dùng để gọi bọn trộm mộ.

[13] Cũng trong Huỳnh gia mộ viên, cách 8 ngôi mộ của nhà Hui-Bon-Hoa gần 100m về phía Tây Bắc là 5 ngôi mộ khác cũng họ Huỳnh. Chỗ khác nhau là trên đầu các bia mộ thuộc gia tộc Chú Hỏa khắc hai chữ Vinh Viễn 榮遠 (gọi tắt Huỳnh Vinh Viễn đường, tên Tàu của Công ty địa ốc Hui-Bon-Hoa). Còn trên đầu bia các mộ này là hai chữ Tử Vân 紫雲.
Họ Huỳnh 黃 (ngoài Bắc đọc là Hoàng), vốn là một họ lớn, được xếp hàng thứ 7 bên Tàu. Riêng ở Tuyền Châu, Phúc Kiến, có 10 họ lớn xếp theo thứ tự là: Trần, Lâm, Huỳnh, Vương, Lý, Trương, Ngô, Lưu, Dương, Hứa; họ Huỳnh đứng hàng thứ ba, mệnh danh “Thám hoa” (Trạng nguyên Trần, Bảng nhãn Lâm, Thám hoa Huỳnh).
Ông tổ họ Huỳnh ở Tuyền Châu là Huỳnh Thủ Cung (629-712), một cự phú đời Đường. Năm 686, Cung xây Liên Hoa tự (nay là Khai Nguyên tự, di tích văn hóa cấp quốc gia của đại lục). Tương truyền chùa này quanh năm có mây tía bao phủ nên còn gọi Tử Vân tự. Con cháu Huỳnh Thủ Cung từ đó tự xưng chi mình là Tử Vân Huỳnh.
Trải hơn ngàn năm, Tử Vân thành một nhánh lớn mạnh của họ Huỳnh, với nhiều tên tuổi lớn: đời Bắc Tống có thư pháp gia Huỳnh Đình Kiên, Nam Tống có tư tưởng gia Huỳnh Chấn, đời Thanh có Huỳnh Tông Hy, Huỳnh Thận, Huỳnh Tuân Hiến, v.v… Cuối Minh đầu Thanh, có rất đông người thuộc Tử Vân Huỳnh thiên di sang Annam.
Sự hiện diện của các ngôi mộ thuộc Tử Vân trong khuôn viên mộ địa của nhà Vinh Viễn cho thấy: gốc gác gia tộc Hui-Bon-Hoa có mối liên hệ mật thiết với Tử Vân về huyết thống. Nhánh Huỳnh Tử Vân cũng dựa vào bài Phả tự thi của họ nhà mình có chữ Trọng:
仲淑季禮則 Trọng thục quý lễ tắc
奕世種書田 Dịch thế chủng thư điền
文章昭國瑞 Văn chương chiêu quốc thụy
忠孝本家傳 Trung hiếu bổn gia truyền
để nhận ba anh em Trọng Huấn, Trọng Tán, Trọng Bình là người thuộc dòng họ mình. Nhưng ngoài mỗi chữ Trọng làm tên đệm trong bài thơ này thì không có thêm được chứng cớ khác. Tra các gia phả nhánh Tử Vân cũng không hề thấy tên Huỳnh Văn Hoa và các con.
Mối liên hệ giữa nhánh Tử Vân và Vinh Viễn là có thật; bằng không, các ngôi mộ của nhà Tử Vân đã không thể chen vào đây. Tôi phân vân không thể chứng minh cụ thể mối liên hệ ấy, mà bỏ qua thì tiếc, xin ghi lại vào chú thích này để tồn nghi.

[14] Có thể đọc thêm về chính sách này ở đây:

[15] Một so sánh để dễ hình dung: cùng thời điểm đó, vào khoảnh khắc tồn tại cuối cùng của chính phủ Việt Nam Cộng hòa, trong Ngân hàng Quốc gia Việt Nam có ngân khoản dự trữ là 16 tấn vàng là (mà Cộng sau đó vu cho Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã mang theo chạy ra nước ngoài). Số vàng này gồm 1.234 thỏi, nặng khoảng 16 tấn, trị giá 71,658 triệu Mỹ kim. Tính ra, tài sản của gia tộc Hui-Bon-Hoa gần bằng 1/2 dự trữ ngân khố quốc gia.

(Nguồn FB Vinhhuy Le)

Please follow and like us: